Dobre portfolio – czyli jakie? ~ Karolina Płaskowicka-Kościelniak

Dobre portfolio – czyli jakie? ~ Karolina Płaskowicka-Kościelniak

Opisanie wszystkich czynności, które wykonało się przed zaprojektowaniem danego projektu wcale nie jest takie łatwe. Mnogość czynników, złożony proces, skomplikowane wymagania, praca zespołowa, presja czasu i wiele innych ma wpływ bezpośrednio na końcowy produkt a streszczenie tego w jednym miejscu wymaga od nas przemyślenia i zastanowienia się, które informacje są rzeczywiście był istotne i znaczące. Jednak jest kilka złotych reguł, które ułatwią zaplanowanie pracy nad stworzeniem dobrego portfolio.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • O jakich elementach warto pamiętać, tworząc portfolio
  • Czy warto dzielić się porażkami napotkanymi w trakcie tego procesu
  • Jak przygotować portfolio na 15 różnych sposobów

Tytuł artykuł brzmi trochę przewrotnie, bo dla każdego z nas czym innym jest pojęcie „dobre”, jednak postaram się opisać wszystkie elementy, które charakteryzują ciekawe i przemyślane portfolio. Informacje, które tutaj znajdziesz, są uniwersalne, nie ważne, czy jesteś na początku kariery zawodowej, czy w trakcie przebranżowienia albo po przepracowaniu dekady w zawodzie i chciałbyś zebrać swoje doświadczenie w jednym miejscu. Różnica między poszczególnymi portfolio najprawdopodobniej wynikać będzie z poziomu zaawansowania pracy nad produktem lub liczbą czynności wykonanych w trakcie jego tworzenia.

Zacznijmy od początku

Skupię się na przykładzie tworzenia portfolio od zera, bo najczęściej takie właśnie dostaję zapytanie. Pamiętaj jednak, że przytoczona tu wiedza jest jak najbardziej uniwersalna i możesz ją dostosować do swoich potrzeb. 

Bardzo ważne jest, aby najpierw znaleźć odpowiedzi na pytania „Dlaczego robię akurat takie projekty?”, „Co mnie zmotywowało do podjęcia się ich?”, „Co sprawiło, że dostrzegłem problemy (jaka była geneza)?”. Dzięki temu zdefiniujemy ramy projektu, nad którym pracujemy, i wytyczymy kurs. Zdarza się, że w procesie twórczym zboczymy z naszej drogi, chcąc przeprowadzić dodatkowe badania, zaproponować nowe funkcje czy zrobić klikalny prototyp. 

To wszystko oczywiście jest jak najbardziej mile widziane. Trzeba jednak mieć na uwadze, że ogrom pracy, którą sobie zaplanowaliśmy, wraz z dodatkowymi aktywnościami pojawiającymi się w międzyczasie, mogą nas zwyczajnie przerosnąć. Zwłaszcza na początku naszej kariery, kiedy wdrażamy się w wiele nowości. Dlatego tak ważne jest odpowiedzenie sobie na powyższe pytania i optymalne zaplanowanie pracy. Jeśli zamierzasz przeprowadzić badania, pamiętaj, że trzeba się do nich przygotować, zrealizować i podsumować. Wydaje się to oczywiste, ale nie zawsze uwzględniamy te punkty w harmonogramie. 

W przypadku pracy nad produktem klienta, w portfolio powinny pojawić się informacje o tym, kim był nasz klient, w którym momencie poprosił nas o wsparcie, jak wyglądała wasza współpraca, jakie zaproponowałeś/aś rekomendacje i na czym zostały oparte, w jaki sposób przekazałeś/aś efekt swojej pracy. Takie dane są niezmiernie ważne i pozwalają rekturetom poznać Twój warsztat.

Może zdarzyć się też, że projekt, który przedstawiasz w swoim portfolio, był częścią pracy grupowej. Warto w tym momencie opisać podział obowiązków: jak wyglądały wasze spotkania, jak często miały one miejsce, czy pracowaliście w oparciu o konkretną metodologię. Pamiętaj: na co dzień będziesz pracować nad produktami zespołowo, więc takie podejście jest mile widziane w oczach rekrutera.

szablon portfolio

Nie ma nic ważniejszego niż opisanie procesu myślenia

Praca projektanta tak naprawdę polega na łączeniu kropek, wyciągania wniosków, myśleniu niekonwencjonalnym.

Przebieg procesu myślenia wpływa na to jak będzie wyglądał finalny produkt. Opisanie tego jest najważniejszą częścią portfolio.

 

Jeśli opiszesz swój przebieg pracy w sposób konkretny i szczegółowy to na pewno osoba sprawdzająca jest w stanie zrozumieć twój tok myślenia. Dlaczego akurat zaprojektowałeś takie rozwiązanie, w oparciu o jakie dane? Ilościowe czy jakościowe? Co skłoniło Ciebie do zaproponowania takiej funkcji? Co miało na to wpływ? Jak wyniki badań wpłynęły na projekt? Czy dane analityczne zostały uwzględnione, dlaczego akurat te? Czy wybór koloru do projektu był przemyślany? Dlaczego akurat te kolory?itd. Jak widzisz pytań jest bardzo dużo i Twoją rolą jest odpowiedzenie na nie. 

Ach, te porażki, problemy

W każdym projekcie zdarzają się niepowodzenia, błędy, nieporozumienia, odmienne od naszego wizje produktu czy usługi. To jak najbardziej normalne. Pracujemy zespołowo, więc nie ma się czemu dziwić. Dużą zaletą portfolio jest opisanie właśnie tych trudności. Gdzie natknąłem/natknęłam się na problem? Jak sobie z nim poradziłem/am? Jakie metody jego rozwiązania zastosowałem/am? Jak wpłynęło to na rozwój produktu? Jakie zmiany zostały wdrożone? Czego nauczył się zespół? Czego nauczyłem/am się ja? Czy moja hipoteza się sprawdziła, a jeśli nie, to dlaczego? Który proces zajął mi najwięcej czasu? Dlaczego? Co mnie zaskoczyło? Czego nie przewidziałem/am na początku? Projektant musi umieć wyciągać wnioski, analizować swoją pracę i chcieć się rozwijać. Opisanie tego wcale nie jest łatwe, bo kto chce dzielić się niepowodzeniami, szukając pracy? Ja jednak widzę tu bardzo dużą wartość dodaną. Uwielbiam rozmawiać z ludźmi, którzy rozkładają swoje działania na czynniki pierwsze. Wielokrotnie zdarzyło mi się popełnić błąd i z pewnością nastąpi to jeszcze nie raz. Ludzka natura przeważnie sugeruje zrzucenie winy na inne czynniki. Złej baletnicy zawsze będzie przeszkadzać rąbek u spódnicy. Przy wyciąganiu wniosków (nawet jeśli pracowałeś w – według Ciebie – w okropnym zespole) pamiętaj o sobie. 😉 Decyzję, co i jak ująć w portfolio, zostawiam Tobie.

Prezentacja

Nie ma jednego konkretnego sposobu prezentacji portfolio, który gwarantowałby zdobycie pracy. Możesz skorzystać z platform typu dribble czy behance, wykorzystać programy uxfol.io lub CarbonMade, posłużyć się mocukpami (https://smartmockups.com/, https://magicmockups.com/, https://mockdrop.io/). Portfolio możesz zapisać w formie prezentacji Power Point, PDF, strony internetowej, opublikować na blogu czy LinkedIn. Bardzo ciekawym i (na ten moment) oryginalnym rozwiązaniem jest stworzenie wideo, w którym przedstawisz zarówno swój projekt, jak i siebie jako osobę. Forma ta jest pomocna w przygotowywaniu się do przyszłych rozmów kwalifikacyjnych. Opracowując takie nagranie musisz przemyśleć, co chcesz powiedzieć, tj. co było najważniejsze we współtworzonych przez Ciebie do tej pory produktach, jak wyglądał sam proces. 

Prezentacja wizualna musi być spójna, przejrzysta, estetyczna, z zachowaniem norm dostępności WCAG, bez błędów ortograficznych/językowych, zwięzła i konkretna, o jasnym przekazie.

szablon portfolio

Ile projektów należy uwzględnić?

Jeśli jesteś osobą początkującą, tworzącą swoje pierwsze portfolio, rekomenduję skupienie się na jednym. Mała liczba projektów pozwala na głębsze omówienie tematu, poświęcenie uwagi na inne aspekty, na które brakowałoby czasu i/lub miejsca przy pracy nad dwoma lub więcej jednocześnie. Jeśli masz poczucie, że jeden projekt to za mało, warto w tym momencie rozbudować portfolio o dodatkowe badania, analizę konkurencji, analizę jakościową, ilościową, makiety hi-fi, prototypy klikalne, testy użyteczności. Sposobów na wydłużenie listy doświadczeń zawodowych jest naprawdę bardzo dużo; już samo dogłębne zbadanie tematu, nad którym aktualnie pracujesz, korzystnie wpłynie na finalny efekt. Jeśli natomiast jesteś osobą bardziej doświadczoną, proponuję umieszczenie w portfolio projektów najciekawszych, najbardziej innowacyjnych, które najlepiej pozwoliły Ci rozwinąć się w branży. Ich dobór może być też uzależniony od miejsc, do których składasz podanie o pracę, stanowiska, pozycji w firmie oraz trybu pracy – o tym również warto pamiętać.

Wnioski

Jeden z ważniejszych elementów portfolio to dobre wnioski. Bez tego ani rusz. Może zdarzyć się tak, że rekruter od razu zacznie sprawdzać prezentowany przez Ciebie dorobek właśnie od nich. Wnioski powinny zawierać zarówno podsumowanie całego procesu, jak i opisu pracy ze wskazaniem najważniejszych momentów (przełomowych). Ma to być konkluzja wynikająca z przesłanek typu badania, ankiety, ograniczenia techniczne, finansowe lub inne. Warto też zaproponować rekomendacje co do dalszego rozwoju projektu. Jak widzielibyśmy dalsze kroki? Co byłoby w kontekście tego produktu najważniejsze? Jakie widzimy potencjalnie ryzyka w związku z im? Jakie parametry UX należałoby mierzyć? Jakie dodatkowe funkcjonalności były interesujące dla naszych użytkowników?

Follw-up

Wysłałam portfolio i cisza. Z pewnością tak się zdarzy, więc można w tym momencie napisać do firmy maila z zapytaniem, czy komuś udało się zerknąć na Twoje portfolio? Co uważa? Czy ma jakieś spostrzeżenia? Ta wiedza pomoże Ci uzupełnić luki i poprawić autoprezentację. Staniesz się też wartościowszym kandydatem, któremu zależy. Kto wie, istnieje szansa, że firma to doceni.

Pomysł na projekt

Jestem ogromną zwolenniczką projektów, które przynoszą obopólne korzyści, niekoniecznie finansowe. Może to być projekt strony internetowej dla schroniska, poprawa istniejącej już strony www konkretnej fundacji lub stworzenie nowej o charakterze edukacyjnym, społecznym czy istotnym pod innym względem, np. środowiskowym. Jednym z ciekawszych rozwiązań jest też stworzenie produktu w ramach pewnej inicjatywy lub podczas hackathonu, którą potem zespołowo zamierzacie rozwijać. Poniżej umieściłam 15 pomysłów na portfolio, które, mam nadzieję, zainspirują Cię do działania.

 

  1. Zbadanie istniejącej strony www (np. test użyteczności, card sorting, IDI).
  2. Redesign istniejącej strony www w oparciu o badania z realnymi użytkownikami.
  3. Projekt nowej strony www/ aplikacji dla organizacji pozarządowych.
  4. Audyt strony www/ aplikacji pod kątem użyteczności.
  5. Projekt strony www dla znajomego.
  6. Mapowanie doświadczeń klienta.
  7. Redesign ścieżki użytkownika (ang. User Flow).
  8. Analiza danych zastanych.
  9. Analiza konkurencji.
  10. Uczestnictwo w hackathonie i jego dalsza realizacja.
  11. Stworzenie większego zespołowego projektu.
  12. Redesign aplikacji mobilnej ze względu na napotkane przez Ciebie problemy.
  13. Sprawdzenie istniejącej strony www/ aplikacji pod kątem dostępności (normy WCAG).
  14. Analiza istniejącej strony www przy wykorzystaniu programów typu Hotjar, Google Analytics.
  15. Stworzenie nowego guideline’u.

 

Dobre portfolio – czyli jakie?

Takie, które zawiera wszystkie opisane wyżej elementy. Portfolio to opis Twojego toku myślenia, podejścia do produktu i ludzi, zdolności wyciągania wniosków, zrozumienia procesu, kreatywności i pracy. Dobre portfolio zawsze się obroni.

Inspiracje

  • Design is Storytelling, Autor: Lupton, Ellen

  • https://thatbook.com/portfolio/?ref=uxdw#common-mistakes-in-portfolios

  • INSPIRED: How to Create Tech Products Customers Love, Autor Marty Cagan

Autorka

DSC08218

Karolina Płaskowicka-Kościelniak

Projektantka UX. Redaktor naczelna UX magazynu, odpowiedzialna za jego część merytoryczną, rozwój produktu, strategię biznesową, marketing, warsztaty, webinary, konserwatoria. Pracowała między innymi dla takich firm, jak: Inter Cars, Mettler Toledo, Roche, Ohaus, PPA. Miłośniczka przemyślanych rozwiązań cyfrowych.