Warsztaty projektowania Voice User Interface z Upside ~ Aleksandra Hojszyk

Na pewno orientujesz się, jak bardzo irytująca jest konwersacja, która nie prowadzi do oczekiwanych przez ciebie rezultatów. Szczególnie, gdy jest to komunikacja z wirtualnym bytem. Alexa, Siri czy Google Assistant na pewno niejednego doprowadziły do białej gorączki czy domowej katastrofy albo zadzwoniły do szefa o czwartej nad ranem. Mimo to rynek asystentów głosowych od kilku lat bardzo dynamicznie rośnie a prognozy przewidują jeszcze większą ekspansję.

Komunikacja z maszyną za pomocą głosu czyli przełożenie obszaru, który był dotychczas zarezerwowany do komunikacji międzyludzkiej, sprawia, że podświadomie traktujemy wirtualnego rozmówcę jak człowieka. Oczekujemy, że aplikacja nas zrozumie, odpowie nam i zrealizuje nasze potrzeby. Ten mechanizm winduje oczekiwania użytkowników do granic, sprawiając, że na projektancie spoczywa jeszcze więcej obowiązków niż zazwyczaj.

Dzięki dynamicznemu rozwojowi technologii, szczególnie w obszarze Natural Language Processing oraz Machine Learning zaprojektowanie takiego systemu przestaje być zarezerwowane tylko dla niszy specjalistów, ale staje się możliwe dla każdego z nas.

Dlaczego mielibyśmy interesować się tworzeniem interfejsów, których nie widać? Popularność tego typu narzędzi wśród użytkowników rośnie, co wpływa na szeroki wachlarz możliwości zastosowań w biznesie – na chwilę obecną widać to najlepiej w branży e-commerce. Potencjał VUI doceniają inwestorzy i giganci technologiczni, przeznaczając na rozwój tego typu rozwiązań spore zasoby. Warto również przyjrzeć się dynamice ekspansji chatbotów oraz coraz bardziej zadziwiającym możliwościom Google Assistant. Właśnie wypuszczono nową wersję Assistanta, umożliwiającą tłumaczenia komunikatów w czasie rzeczywistym.

Rozmawianie z maszynami brzmi świetnie, ale skoro i w rozmowie z innym człowiekiem zdarzają się nam nieporozumienia, to jak w ogóle zabrać się za zaprojektowanie systemu VUI? Co zrobić żeby był on efektywny?

Odpowiedzi na te pytania szukałam na warsztatach Voice Design, organizowanych przez krakowską grupę Upside. To zespół entuzjastów, tworzących agencję technologiczną, wyspecjalizowaną w tworzeniu tzw. ,,łączonych doświadczeń” opartych m.in. na platformach głosowych. Prowadzonego przez nich bloga o nowinkach w tej dziedzinie śledzę już od jakiegoś czasu,

Wychodząc naprzeciw zainteresowaniu i wykorzystując swoje kilkuletnie doświadczenie w projektowaniu VUI, Upside organizuje kilka razy do roku dwudniowe szkolenia. Pełen opis ich działalności możecie znaleźć pod tym linkiem: AgendaVUI.

Jako uczestniczka szkolenia projektowania VUI otrzymałam jeszcze przed warsztatami materiały czyli odnośniki do zbiorów zasad projektowania na VUI, stworzone przez takie platformy jak Google, Amazon, Apple czy Samsung. Każdy z nich opracował potężny przewodnik pełen zalecanych praktyk projektowania. Zdecydowanie polecam zarezerwować sobie na nie kilka godzin i spokojnie przed warsztatami opanować chociaż podstawy tego środowiska, dzięki czemu podczas szkolenia będzie można skupić się na praktycznych rzeczach. Kilka dni później dostałam kolejną część materiałów, tym razem z linkami, przybliżającymi sylwetkę projektanta VUI oraz zbiór heurystyk Nielsena w kontekście projektowania VUI.

Pierwszy dzień – teoria i testowanie

Na pierwszy dzień zaplanowana jest część teoretyczna, podczas której poznałam nie tylko możliwości dostępnych platform, ale również miałam okazję spojrzeć na rynek oczami doświadczonych projektantów. Po wstępie do kwestii teoretycznych dostaliśmy za zadanie testowanie obecnie istniejących gier i aplikacji głosowych. Przeprowadzenie analizy z perspektywy użytkownika a nie projektanta bywa zbawienne w procesie projektowym, odświeża umysł i podpowiada nowe rozwiązania. Tym razem właśnie tak było. Dzięki tego typu analizie, mieliśmy okazję zdobyć doświadczenie jako użytkownicy, byliśmy bardziej świadomi możliwych błędów i ograniczeń technologicznych. Dowiedzieliśmy się jak, mimo wielu przeciwności ze strony oprogramowania zaprojektować optymalną obsługę błędów.

Team Upside zaprezentował nam najlepsze i najgłośniejsze kampanie z wykorzystaniem VUI, co otworzyło dyskusję dotyczącą bezpieczeństwa. Następnie przeszliśmy przez etapy projektowania aplikacji, ze szczególnym naciskiem na stworzenie rozbudowanej persony dopasowanej do naszego celu i strategii. Mieliśmy okazję stworzyć happy path na podstawie zaproponowanej aplikacji i przetestowanie jej między sobą. Praca w zróżnicowanej grupie pozwoliła na uzyskanie bogatego feedbacku, rozpoczęcie dyskusji. Przekonaliśmy się, jak ważne jest testowanie na każdym, nawet jeszcze abstrakcyjnym, etapie projektu.

Dzień drugi – nasz asystent z nami rozmawia!

Po krótkim podsumowaniu wiedzy zdobytej pierwszego dnia, zajęliśmy się poznawaniem dostępnych i rekomendowanych przez Upside narzędzi do tworzenia działających prototypów, które będziemy mogli przedstawić klientowi. Pracowaliśmy na narzędziach stworzonych przez Google, więc mogliśmy stworzyć aplikację podobną do Google Assistant.

            Pracę nad projektem rozpoczęliśmy od analizy otrzymanego od prowadzących briefu, skupilismy się na personalizacji doświadczeń użytkowników, po czym przeszliśmy do technicznej części i stworzyliśmy dialog flow programie draw.io. Prowadzący podzielili się z nami swoimi technikami i wprowadzili nas do tematu analityki danych, bezpieczeństwa i komunikacji pomiędzy projektantem a deweloperem.

Przez cały proces projektowy nad każdą grupą czuwał jeden z prowadzących, dzięki któremu łatwo rozwiązywaliśmy problemy techniczne. Zawsze mogliśmy zapytać o wyjaśnienie lub poprosić o wskazówki. W trakcie warsztatów byliśmy w stanie stworzyć prototyp aplikacji w Google Actions na podstawie naszego projektu i przetestować go z innymi grupami. Na zakończenie warsztatów każdy uczestnik otrzymał certyfikat ukończenia, było też miejsce na wymianę doświadczeń oraz feedback.

            Po warsztatach staliśmy się członkami prywatnej grupy na facebooku, na której możemy się wymieniać doświadczeniami, zadawać pytania czy podrzucać ciekawe materiały o VUI. Team Upside dba o tę mikrospołeczność, regularnie udostępniając materiały i odpowiadając na nurtujące nas pytania. Na maila dostajemy prezentację oraz przykłady dobrych i złych praktyk projektowania.

            Projektowanie interfejsów głosowych to dość obszerne zagadnienie. Dwudniowe warsztaty oczywiście nie wyczerpały tematu, zwłaszcza że uczyliśmy się głównie mechaniki i logiki użytkowania Google Assistant i na tej podstawie tworzyliśmy własne projekty VUI. Otrzymaliśmy jednak uniwersalne podstawy i poznaliśmy metodykę pracy, która pomoże nam w działaniach z innymi platformami. Warsztaty otworzyły naszą wyobraźnie, jednocześnie przekazując najistotniejsze informacje na temat projektowania VUI.  podkreśla tematy, które zawsze powinniśmy brać pod uwagę. Zdecydowanie polecam warsztaty wszystkim osobom, które chcą rozwinąć swoje kompetencje pod okiem profesjonalistów.

Aleksandra Hojszyk – Ukończyła PJATK w Warszawie, otrzymując tytuł Master of Arts ze specjalizacją Multimedia Communication. Projektant grafiki, UX/UI, tworzy systemy i aplikacje na platformę HoloLens tworząc doświadczenia mieszanej rzeczywistości. Interesuje się sztuką współczesną, kognitywistyką oraz ekologią.